Casa Pinus

Η ανακατασκευή της διώροφης μονοκατοικίας στην Πυλαία Θεσσαλονίκης δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά ως μια πράξη επαναδιαπραγμάτευσης της εννοιας της κατοίκησης,του τρόπου δηλαδή με τον οποίο ο κάτοικος οικειοποιείται τον χώρο.

Το έργο αυτό αποτελεί μια συνειδητή αρχιτεκτονική χειρονομία. Αφετηρία του είναι η παραδοχή ότι η υφιστάμενη κατοικία της δεκαετίας του 1970 δεν μπορούσε πλέον να υποστηρίξει σύγχρονους τρόπους ζωής. Το αρχικό κέλυφος δεν αντιμετωπίστηκε ως ένα πλαίσιο προς προσαρμογή, αλλά ως μια συνθήκη που έπρεπε να τεθεί υπό κριτική και, τελικά, να ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Ο εκσυγχρονισμός εδώ δεν είναι επιφανειακός· είναι σκόπιμος και ριζικός. Μέσα από αποφασιστικές πράξεις αφαίρεσης, αναδιάρθρωσης και ανοίγματος, το έργο απορρίπτει την εσωστρέφεια και υιοθετεί την εξωστρέφεια, τη ρευστότητα και μια άμεση σχέση με το τοπίο. Η κατοικία παύει να αποτελεί αντικείμενο διατήρησης και μετατρέπεται σε ένα χωρικό μανιφέστο: μια συνειδητή ρήξη με παρωχημένα οικιστικά πρότυπα και έναν επαναπροσδιορισμό της κατοίκησης ως μια ανοιχτή, βιωματική και σύγχρονη συνθήκη.

Το υφιστάμενο κτίριο, έφερε τα ίχνη μιας άλλης εποχής — μιας αρχιτεκτονικής που στόχευε στην εσωστρέφεια , που οργανωνόταν γύρω από την έννοια της «εστίας» ως πυρήνα προστασίας και καθημερινότητας. Τοποθετημένο στο ψηλότερο σημείο ενός επικλινούς πευκοδάσους, έμοιαζε να αποσύρεται από το βλέμμα, για να αποκαλύπτεται σταδιακά, αποπνέοντας μια ήσυχη νοσταλγία, σχεδόν κινηματογραφική.

Η σύγχρονη κατοίκηση, ωστόσο, μοιάζει να απομακρύνεται από τον κλειστό πυρήνα και να στρέφεται προς την εξωστρέφεια, τη ρευστότητα και την ανοιχτή σχέση με το περιβάλλον. Η αρχιτεκτονική πρόταση απαντά σε αυτή τη μετατόπιση, διατηρώντας επιλεκτικά στοιχεία του αρχικού κελύφους — κυρίως την έντονη οριζόντια κατεύθυνση — και αναδιαμορφώνοντας τη δομή του κτιρίου μέσω επιλεκτικών αφαιρέσεων. Η κατοικία ανοίγεται προς το τοπίο, αγκαλιάζοντας τη θέα των 360 μοιρών και επανατοποθετώντας τον άνθρωπο στο κέντρο της εμπειρίας του χώρου.

Το νέο κτιριακό σύνολο συγκροτείται από δύο γραμμικούς όγκους και έναν τρίτο, κάθετο, που λειτουργούν περισσότερο ως χωρικά ίχνη παρά ως αυστηρά δομημένες μορφές. Η διαφάνεια και η διαμπερότητα καταργούν τα σαφή όρια ανάμεσα στο μέσα και το έξω, επιτρέποντας στο φυσικό περιβάλλον να διεισδύσει στην καθημερινότητα του κατοίκου. Το σπίτι παύει να ορίζεται ως αντικείμενο και μετατρέπεται σε εμπειρία — σε έναν ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στο τοπίο και τη μνήμη.

Οι επιλογές των υλικών λειτουργούν ως αφηγηματικά εργαλεία. Το ξύλο, επαναφέροντας λεπτομέρειες και υφές του προϋπάρχοντος κτιρίου, προσδίδει συνέχεια στη χωρική αφήγηση. Μέσα από αυτή τη διακριτική συνομιλία με το context, η κατοικία δεν επιδιώκει να επιβληθεί στο τοπίο, αλλά να ενταχθεί σε αυτό — σαν να υπήρχε πάντα εκεί, ως μια ήσυχη,και ταυτόχρονα σύγχρονη παρουσία.

Φωτογραφία: Μαριάνα Μπίστη